Rõ ràng không thể loại bỏ cái nào khi thiết kế web. Đây là mối giao hoà tự nhiên giữa sự phong phú chức năng và giàu tính thẩm mỹ. Bạn không thể vừa có một sản phẩm có trình ứng dụng chức năng cao cấp và giao diện thiết kế tuyệt vời. Lý do là nếu sản phẩm có tính thẩm mỹ cao và cuốn hút nhất thì bạn sẽ dừng làm việc và ngắm nhìn chúng; trong khi những sản phẩm có chức năng hiệu quả nhất thì giúp bạn thực hiện tốt công việc của bạn mà không phải lưu tâm việc ngắm nghía chúng. Để hòa hợp được giữa giao diện thiết kế và chức năng người ta đưa ra trục thiết kế web
Trên trục thiết kế này thì vùng màu vàng là phạm vi mà một sản phẩm có thể hoạt động. Tất cả các sản
phẩm đều nằm đâu đó bên trong các đường biên của hình cầu. Mô hình thể hiện các
khía cạnh quan trọng của thiết kế và hướng giải quyết vấn đề trong sự ràng buộc
của sáng tạo.
Mô hình này chỉ ứng dụng khi đối tượng là sản phẩm thị giác và có yếu tố
truyền thông; không áp dụng cho mỹ thuật công nghiệp hoặc máy móc.
Sản phẩm có yêu cầu hiệu ứng thị giác cao và đẹp sẽ có vị trí cao nhất trên
trục Giàu tính thẩm mỹ. Càng đề cao vẻ đẹp và chất lượng thẩm mỹ thì càng giảm
hiệu năng sử dụng. Một thiết kế không đẹp, rườm rà có vị trí thấp trong trục
này.
Một thiết kế sản phẩm đem lại tính tiện dụng cao sẽ có trị trí cao nhất trong
trục Phong phú chức năng. Phong phú chức năng là tổng hợp của:
- Thông tin trong truyền thông thị giác dễ hiểu và rõ ràng
- Cung cấp nhiều cách nhập thông tin hiệu quả
- Cung cấp nhiều công cụ giúp dễ dàng thực hiện các chức năng phức
tạp
- Một sản phẩm đẹp, phong phú các chức năng và dễ sử dụng nó nằm ở đâu đó điểm
(3)
- Một sản phẩm xấu xí và sử dụng khó khăn nằm gần gốc toạ độ
- Một sản phẩm sử dụng được nhưng có giao diện xấu thì nằm ở điểm (1) và ngược
lại thì nó nằm tại điểm (6)
Giao diện thiết kế là một cuộc đối thoại hai chiều giữa ý đồ thiết kế và
người dùng. Ý đồ thiết kế giao tiếp và người truy nhập tương tác lẫn nhau thông
qua ngôn ngữ của thiết kế, ở đây là tính thẩm mỹ và chức năng.
a. Hầu hết
những Web site có chức năng tốt đều phong phú thông tin, tải nhanh và sử dụng
thuận tiện. Chúng tập trung vào chức năng nhưng nếu muốn cuốn hút, ấn tượng
người dùng thì hiệu suất sử dụng lại phải thoả hiệp.
b. Những thiết kế đẹp
nhất – luôn khiến bạn dừng lại và ngắm nhìn, chúng giàu tính biểu đạt. Nếu muốn
có tính hữu dụng cao, họ không thể tăng tỉ trọng các chức năng cao cấp vào.
Những giao diện thiết kế có tính ứng dụng cao đều cần thẩm mỹ cao. Những
thiết kế tiện dụng, hay sử dụng ( chẳng hạn các hướng dẫn lắp đặt đồ gia dụng,
chỉ dẫn kỹ thuật, biểu mẫu và báo cáo) đem lại hiệu quả cao nhất khi chúng phối
hợp các yếu tố thẩm mỹ như tính cân bằng, màu sắc và độ tương phản.
Những giao diện có tính thẩm mỹ cao cũng cần hoà trộn với tính tiện dụng.
Nếu sản phẩm không có khả năng sử dụng, nó chỉ đơn thuần là nghệ thuật không
phải thiết kế. Xa hơn một Web site, những sản phẩm đẹp nhất sẽ chỉ thu hút sự
chú ý của con người khi nó có thể sử dụng.
Vị trí lý tưởng cho một sản phẩm nằm ở đường biên giữa vị trí (3) (chỉ toàn
chức năng) và (chỉ có vẻ đẹp). Một sản phẩm trí tuệ là sự phối hợp của việc ngắm
và làm việc.
Có thể gọi đây là một tiêu chuẩn mới dựa trên sự cân bằng của
tính thẩm mỹ và chất lượng chức năng. Điều cơ bản và cũng quan trọng nhất của
một thiết kế viên là luôn có ý đồ rõ ràng khi thiết kế sản phẩm và sản phẩm
thiết kế phải nằm trên phạm vi này.
Một site mà mục đích chính là phục vụ công việc người dùng và có nhiều chức
năng chẳng hạn thuế, kế toán, tài chính ngân hàng nên nằm phía Bắc của giao
điểm.
Một site phục vụ các mục đích như quảng bá thương hiệu, giải trí, cuộc sống
nên nằm phía Đông của giao điểm.
Khi thiết kế các sản phẩm có chức năng truyền thông, thiết kế tiện dụng là
đơn giản và cũng là tốt nhất. Tính tiện dụng là yếu tố chính để thiết kế thành
công.
Hầu hết các thiết kế viên đều nghĩ sự đối nghịch của thiết kế và tính tiện
dụng cũng là sự đối nghịch của nghệ thuật đồ hoạ và thiết kế; và đa số các cuộc
tranh luận đều xoay quanh hai điểm quan trọng của tính thẩm mỹ và chức năng
(nhìn thay vì làm việc). Thiết kế giao diện Web là nguyên tắc ứng dụng các kỹ
thuật đồ hoạ, Web để giải quyết vấn đề truyền thông; trong khi Nghệ thuật đồ hoạ
là sử dụng các kỹ năng tương tự dùng cho lợi ích của họ. Nghệ thuật có chỗ đứng
của nó và là một phần quan trọng của Web site tuy nhiên thành công của Web site
được đem lại hoàn toàn từ Thiết kế. Thiết kế là tìm kiếm những giải pháp tốt
nhất để giải quyết các vấn đề truyền thông.
Web nên bao gồm cả sự cuốn hút thị giác và tính dễ sử dụng. Hai yếu tố này
không loại trừ lẫn nhau. Trong một số trường hợp thiết kế thành công dựa trên sự
cuốn hút thị giác. Hiệu ứng cuốn hút và đẹp có thể khiến người sử dụng dừng chân
trên Web lâu hơn hoặc khám phá sâu hơn, làm tăng trải nghiệm cụ thể và tạo sự
cuốn hút một sản phẩm để bán hàng.
Tuy nhiên vấn đề thường phát sinh khi nghệ thuật đồ hoạ được sử dụng thay thế
cho thiết kế. Khi nghệ thuật đồ hoạ được ứng dụng để đạt các mục tiêu của Web,
hậu quả kinh tế thường khá nghiêm trọng. Thông thường nguyên nhân của thiết kế
không truyền thông hiệu quả là do tính thẩm mỹ không đạt. Những điều xảy ra
trong lĩnh vực web cũng đang xảy ra trong các lĩnh vực truyền thông khác nhưng
trong khoảng thời gian nhanh hơn.
Luôn xảy ra áp lực sáng tạo giữa cách thiết kế mang tính thẩm mỹ và trách
nhiệm để sản xuất ra một sản phẩm phục vụ cho công việc. Và đây là vấn đề chính
của thiết kế Web.
Cùng với năng lực nhận thức, năng lực ứng dụng chưa cao, nhiều Web Việt Nam
mới chỉ dừng lại ở nghệ thuật đồ hoạ hoặc công cụ. Điều này khiến cho Web Việt
Nam trở nên hoặc rườm rà, không khoa học hoặc khó sử dụng. Nhiều Web Việt Nam
nằm tại gốc toạ độ của trục Thẩm mỹ – Chức năng. (Xem hình minh hoạ 2)
Chú ý
rằng bạn đang giao tiếp không phải thiết kế. Tất cả các yếu tố đơn lẻ và quyết
định phải giúp người sử dụng đạt được mục đích của họ và mục đích của site.
 |
Sắp xếp các Site trên trục thiết kế |